Mizan Nedir? Nasıl Okunur, Ne İşe Yarar?
Mizan, muhasebe hesaplarının belirli bir tarihteki borç ve alacak toplamlarını yan yana gösteren tablodur. Bilanço ve gelir tablosu bu tablodan çıkar.
Mizan ne gösterir?
Mizan, tüm muhasebe hesaplarının o ana kadarki hareketlerini tek listede toplar. Her hesabın borç toplamı, alacak toplamı ve bakiyesi görünür.
Temel kontrol şudur: toplam borç ile toplam alacak birbirine eşit olmalıdır. Eşit değilse kayıtlarda hata vardır.
İşletme sahibi mizandan ne okur?
Mizan muhasebecinin aracıdır ama birkaç satırı işletme sahibi için doğrudan anlamlıdır:
- Kasa ve banka hesapları: elinizdeki nakit
- Alıcılar (120): müşterilerden alacağınız toplam
- Satıcılar (320): tedarikçilere borcunuz
- Stoklar (150-153): depoda bağlı para
Bu dört satır nakit akışınızın özetidir.
Geçici ve kesin mizan
Geçici mizan dönem içinde alınır ve o ana kadarki durumu gösterir.
Kesin mizan dönem sonunda, tüm kayıtlar ve envanter işlemleri tamamlandıktan sonra alınır; mali tabloların dayanağıdır.
ERP ile ilişkisi
Mizan resmi defterlerden çıkar ve mali müşavir tarafından hazırlanır. ERP, mizanın dayandığı ticari hareketleri (fatura, tahsilat, stok, kasa) günlük tutar.
İki taraf uyuşmadığında sebep genellikle kayıt dışı kalmış bir harekettir; ERP kayıtları bu farkı bulmayı kolaylaştırır. Vergi ve mevzuat yükümlülükleri işletmeye göre değişir; kendi durumunuz için mali müşavirinize danışmanızı öneririz.
Sıkça Sorulan Sorular
Mizanı kim hazırlar?
Mali müşaviriniz. ERP, mizanın dayandığı ticari kayıtları tutar.
Mizan ile bilanço aynı şey mi?
Hayır. Mizan tüm hesapların ham listesidir; bilanço bu listeden düzenlenmiş özet tablodur.
ERP'den mizan alabilir miyim?
AIKA ERP cari, stok, kasa ve banka raporlarını üretir; resmi mali tablolar mali müşavirinizle hazırlanır.