Gelir Vergisi Nedir? Kimler Öder, Nasıl Beyan Edilir?
QR Menü Adisyon Randevu Takip ERP Sistemi Sektörler Fiyatlar Kılavuzlar Sözlük Blog İletişim Demo Talep Et

Gelir Vergisi Nedir? Kimler Öder, Nasıl Beyan Edilir?

Gelir vergisi, gerçek kişilerin bir takvim yılı içinde elde ettiği kazanç ve iratlar üzerinden alınan vergidir. Şahıs işletmelerinin ticari kazancı da bu kapsamdadır.

AIKA İşletme Yazılımları Sözlüğü · Güncelleme: 18 Eylül 2026 · AIKA ERP

Hangi kazançlar kapsamdadır?

  • Ticari kazanç (esnaf ve şahıs işletmeleri).
  • Zirai kazanç.
  • Ücret (çalışanın maaşı).
  • Serbest meslek kazancı.
  • Gayrimenkul sermaye iradı (kira geliri).
  • Menkul sermaye iradı ve diğer kazanç ve iratlar.

Her birinin kendi tespit ve beyan kuralları vardır. Bir kişi aynı yıl birden fazla kalemden gelir elde edebilir.

Şahıs işletmesinde nasıl işler?

Şahıs işletmesinin tüzel kişiliği yoktur; işletmenin kazancı doğrudan sahibinin geliri sayılır ve gelir vergisine tabi olur.

Kazanç, hasılattan kanunen kabul edilen giderlerin düşülmesiyle bulunur. Bu yüzden gider belgesi toplamak bir formalite değil, doğrudan matrahı etkileyen bir iştir.

Belgesiz gider, yapılmış olsa bile kazançtan düşülemez. Küçük işletmelerde en sık görülen kayıp buradadır.

Artan oranlı tarife

Gelir vergisi artan oranlı bir tarifeyle hesaplanır: gelir arttıkça üst dilimlere uygulanan oran yükselir.

Dilimler ve oranlar her yıl güncellenir; bu sayfada bilinçli olarak rakam verilmemiştir. Kendi durumunuz için mali müşavirinize danışınız. Vergi ve mevzuat yükümlülükleri işletmeye göre değişir; kendi durumunuz için mali müşavirinize danışmanızı öneririz.

Kurumlar vergisinden farkı

Gelir vergisi gerçek kişilerin, kurumlar vergisi ise tüzel kişilerin kazancı üzerinden alınır.

Şirket kurma kararında bu ayrım belirleyici olur: aynı faaliyet, şahıs işletmesi olarak gelir vergisine, limited şirket olarak kurumlar vergisine tabidir. Hangisinin avantajlı olduğu kazanç büyüklüğüne ve yapıya göre değişir; bu bir mali müşavir sorusudur.

Kayıt düzeni neden doğrudan vergiyi etkiler?

Matrah, kayıtlardan çıkar. Eksik kaydedilen gider vergiyi yükseltir; kayıt dışı kalan hasılat ise risk doğurur.

AIKA ERP'de satış, alış ve gider hareketleri belge bazında kaydedilir; dönem sonunda mali müşavirinize verilecek döküm tek rapordan alınır. Vergi hesabı ve beyan mali müşavirinizin işidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Şahıs işletmesi hangi vergiye tabidir?

Kazancı sahibinin geliri sayılır ve gelir vergisine tabi olur; ayrıntı için mali müşavirinize danışınız.

Gelir vergisi oranı kaçtır?

Artan oranlı tarife her yıl güncellenir; güncel oranlar için mali müşavirinize danışmanızı öneririz.

ERP beyanname hazırlar mı?

Hayır. Kayıtları ve dönemsel dökümleri üretir; beyan mali müşaviriniz tarafından yapılır.

İlgili Terimler