Fason Üretim Nedir? Stok ve Maliyet Nasıl Takip Edilir?
QR Menü Adisyon Randevu Takip ERP Sistemi Dernek Sektörler Fiyatlar Kılavuzlar Sözlük Blog İletişim Demo Talep Et

Fason Üretim Nedir? Stok ve Maliyet Nasıl Takip Edilir?

Fason üretim, bir işletmenin ürününü başka bir işletmeye ürettirmesidir. Hammadde genellikle sipariş verende kalır; üretici yalnızca işçilik ve kapasite sağlar.

AIKA İşletme Yazılımları Sözlüğü · Güncelleme: 18 Eylül 2026 · AIKA ERP

Nasıl işler?

Sipariş veren hammaddeyi fasoncuya gönderir, fasoncu ürünü üretip teslim eder ve yalnızca işçilik bedelini faturalar.

Alternatif modelde hammadde de fasoncuya aittir; o zaman bu fason değil, fiilen satın almadır. Ayrımın maliyet ve belge düzeni açısından sonucu farklıdır.

Yaygın örnekler: pastane ve fırın işleri, tekstil, gıda ambalajlama, üretim kapasitesi yetersiz kaldığında dış üretim.

Stok kimin sayılır?

Fason modelinde gönderilen hammadde sipariş verenin stoğunda kalır — fiziksel olarak başka yerde olsa bile.

Bu, konsinye mantığına benzer: fiziksel konum ile muhasebe konumu ayrışır.

Takip edilmediğinde iki sorun çıkar: fasoncuda ne kadar hammadde olduğunun bilinmemesi ve dönen mamulün beklenen miktarla karşılaştırılamaması.

Çoklu depo yapısıyla "fasoncu deposu" ayrı bir depo gibi tanımlanabilir. Bkz. depo yönetimi.

Fire kimin?

Fason ilişkisinin en sık tartışılan konusu budur. Gönderilen 100 kg hammaddeden kaç birim mamul dönmesi gerekir?

Bu oran sözleşmede yazılı olmalıdır; yazılı değilse her teslimde pazarlık konusu olur.

Kendi fire oranınızı bilmeniz, fasoncunun verdiği oranı değerlendirmenizi sağlar.

Maliyet ve belge

Mamul maliyeti = gönderilen hammadde + fason işçilik bedeli + nakliye. Yalnızca fason faturasına bakmak maliyeti düşük gösterir.

Belge tarafında sevk için irsaliye düzenlenir; fasoncu hizmet faturası keser. Belge düzeni ve vergisel değerlendirme mevzuata tabidir. Vergi ve mevzuat yükümlülükleri işletmeye göre değişir; kendi durumunuz için mali müşavirinize danışmanızı öneririz.

AIKA ERP'de sevk, stok ve fatura hareketleri kaydedilir; fason akışınızı kurulum sırasında ekibimize iletin.

Sıkça Sorulan Sorular

Fasona gönderilen hammadde kimin stoğunda?

Mülkiyet sipariş verende kalır; fiziksel konum değişse de stok sizindir.

Fire oranı nasıl belirlenir?

Sözleşmede yazılı olmalıdır; kendi ölçtüğünüz oran değerlendirme için referanstır.

Fason maliyeti nasıl hesaplanır?

Hammadde + fason işçilik + nakliye toplamı esas alınır.

İlgili Terimler